Nguyên nhân và phương thức điều trị tăng sắc tố sau viêm
Chia sẻ bài viết lên :

Sau khi nhận biết mình bị mắc phải tình trạng tăng sắc tố sau viêm (PIH), một số người đã thực hiện phương pháp để giảm PIH điển hình trong sử dụng tia laser là giảm số pass trong một lần điều trị, tăng thời gian nghỉ, và thêm làm lạnh giữa các pass điều trị.  Kết quả được thể hiện trong một cuộc trị liệu bệnh solar lentigines bằng laser Nd: YAG Q-switch 532 rằng: PIH xảy ra ở 20,3% bệnh nhân với loại da Fitzpatrick III và IV.

Đồng thời, một bài báo cáo khác với cuộc thí nghiệm ở 193 bệnh nhân bằng laser Q-switch Nd: YAG 532nm và laser ruby Q-switched 694 nm  cũng được đánh giá tốt hơn với việc “trắng rõ” là điểm đáp ứng lâm sàng. Cụ thể là: tỷ lệ PIH ra trên vùng điều trị chỉ còn 23,18– 33,33%. Kết quả “trắng nhẹ” được coi là điểm đáp ứng lâm sàng, tỷ lệ PIH là 7,47- 8,47%. Vì vậy sử dụng năng lượng yếu hơn khi điều trị có thể làm giảm sự xuất hiện của PIH. Nhưng, việc ứng dụng laser để điều trị bệnh lý solar lentigines thường không mất hẳn sau 1 lần điều trị khi sử dụng điểm đáp ứng lâm sàng là” trắng nhẹ”. 

Xem lại bài viết: Nguyên nhân và phương thức điều trị tăng sắc tố sau viêm (Phần 1)

Trong bài viết hôm nay, chúng ta sẽ tìm hiểu hơn về các cách dự đoán sự xuất hiện PIH đúng chuẩn y khoa sẽ như thế nào, biết rõ hơn về những biểu hiện lâm sàng của hiện tượng PIH và đặt biệt có những chẩn đoán bệnh cụ thể ra sau. Mời bạn cùng xem qua nội dung bên dưới.

Các dự đoán sự xuất hiện tình trạng PIH

Qua bài viết trước, chúng ta có thể thấy: phần lớn nguyên nhân gây ra tình trạng PIH xuất phát từ việc sử dụng công nghệ thẩm mỹ và điều trị bằng laser. Những người có khả năng bị PIH cao nên cần cẩn thận khi sử dụng tia laser và người điều trị cần lưu ý các dự đoán xuất hiện PIH ở bệnh nhân trước khi điều trị bằng laser không.

Dự đoán sự xuất hiện tình trạng PIH
Dự đoán sự xuất hiện tình trạng PIH

Đầu tiên, dự đoán xuất hiện tình trạng mắc PIH thông qua màu sắc da (theo phân loại nhóm da Fitzpatrick) – loại da IV và V sẽ có tình trạng dễ mắc nhất. Thứ hai, tiền sử mắc PIH trước đó. Nếu bệnh nhân đã từng bị tăng sắc tố sau viêm PIH thì khả năng bị PIH sau laser sẽ cao hơn sau lần điều trị kế tiếp. Thứ ba, nếu màu da của các khớp ngón tay sẫm màu hơn so với vùng da xung quanh, xác suất bị PIH là cao. Thứ tư, nếu bác sĩ điều trị đánh giá bệnh nhân thuộc loại da sẫm màu thì nhiều khả năng là PIH. Tất cả trường hợp trên cần được cẩn thận khi thực hiện các thủ thuật laser trên những bệnh nhân này.

Biểu hiện lâm sàng của PIH
Biểu hiện lâm sàng của PIH

Xem thêm: So Sánh công nghệ Laser Q-Swiched Hàn Quốc có tốt hơn Laser PICO Trung Quốc?

Các biểu hiện lâm sàng của PIH

Tăng sắc tố sau viêm – PIH thường biểu hiện dưới dạng các dát hoặc mảng không triệu chứng với cùng phân bố như quá trình viêm ban đầu. PIH có kích thước và hình dạng khác nhau và có thể màu sắc thay đổi từ nâu nhạt đến đen. PIH lớp thượng bì có màu nâu nhạt với đường viền rõ ràng còn PIH lớp bì có màu xám đậm hơn với ranh giới không rõ ràng.

Tuy nhiên, sự phân biệt giữa PIH lớp thượng bì và lớp bì không dễ dàng. Cả PIH và nám má đều có thể được phân loại thành thượng bì, lớp bì và hỗn hợp. Kế  hoạch điều trị khác nhau tùy thuộc vào PIH là thượng bì hay lớp bì. Làm sao chúng ta có thể phân biệt được giữa sắc tố thượng bì và lớp bì?

Xem thêm: Trị nám bao lâu thì hết? Cách trị nám da từ bên trong

Đầu tiên, PIH có thể được phân biệt bởi sự thay đổi màu sắc gây ra bởi hiệu ứng Tyndall. Do hiệu ứng Tyndall, người quan sát thấy các sắc tố trung bì có “màu xanh lam” vì màu xanh lam có bước sóng ngắn và không bị hấp thụ ở lớp bì mà được tán xạ và đi vào mắt người quan sát. Do đó, khi các sắc tố nằm sâu hơn, nó xuất hiện theo thứ tự màu nâu → xám → xanh lam.

Thứ hai, sử dụng đèn Wood’s. Đèn Wood’s là thiết bị sử dụng tia cực tím (UV) có bước sóng 320 ~ 400 nm (360 nm). Tia UV được hấp thụ mạnh bởi melanin và có bước sóng ngắn, khiến chúng không thể xâm nhập lớp bì. Bằng đèn Wood, các sắc tố thượng bì có vẻ tối hơn màu gốc (tăng cường) vì chúng hấp thụ tia UV và không phản xạ ánh sáng. Ngược lại, không có sự thay đổi sắc tố lớp bì bằng đèn Wood vì tia UV không thể xâm nhập lớp bì. Do đó, sắc tố thượng bì sẫm màu hơn và sắc tố lớp bì không thay đổi bằng đèn Wood. Nhược điểm của đèn Wood là ở chỗ trường hợp da Fitzpatrick loại VI, bản thân màu da tối nên không thể phân biệt sắc tố thượng bì và trung bì bằng đèn Wood. Loại da V của Fitzpatrick rất khó chẩn đoán bằng đèn Wood. Các sắc tố hỗn hợp có cả sắc tố thượng bì và trung bì cũng không thể được phân biệt bằng đèn Wood.

Thứ ba, một số tác giả đề xuất test “căng da”, trong đó sau khi da được kéo căng, sắc tố thượng bì trở nên nhạt hơn còn sắc tố trung bì không thay đổi.

Thứ tư, sinh thiết da có thể được thực hiện. Đây là phương pháp chính xác nhất. Tuy nhiên, sinh thiết hiếm khi được sử dụng để phân biệt giữa sắc tố thượng bì và trung bì. Sinh thiết thường được thực hiện để xác định nguyên nhân gây PIH.

Có nhiều phương pháp khác nhau để phân biệt giữa sắc tố thượng bì và trung bì, nhưng sự thay đổi màu sắc quan sát được bằng mắt do hiệu ứng Tyndall được sử dụng phổ biến nhất.  Tuy nhiên, các sắc tố da trung bì nông như ABNOM, nám và PIH rất khó phân biệt.

PIH có thể được phân biệt
PIH có thể được phân biệt

Chẩn đoán và chẩn đoán phân biệt PIH

Tăng sắc tố sau viêm -PIH có thể được nghi ngờ và chẩn đoán bằng cách hỏi bệnh nhân xem đã từng bị viêm tại vị trí tăng sắc tố chưa. Việc chẩn đoán PIH được thực hiện thông qua một bảng câu hỏi. Điều này cũng có nghĩa là rất khó chẩn đoán bằng mắt thường. Ngoài ra, trong nhiều trường hợp, bệnh nhân không thể nhớ nếu họ có đã có tình trạng viêm trước đây.

Có cách nào để chẩn đoán PIH với mắt thường? Mặc dù chưa có nghiên cứu hay báo cáo nào để đưa ra cách chẩn đoán PIH, nhưng thông qua biểu hiện: viêm, sâu lại các nguyên nhân gây ra PIH, tình trạng xuất hiện nhiều hơn và nặng ở giữa các tổn thương, hay biểu hiện ít nghiêm trọng hơn khi nhận biết qua ngoại vi, màu sắc vùng tăng sắc tố (tối hoặc sáng hơn vùng bờ ngoại vi..), chúng ta có thể liệu đưa ra phương án điều trị tương ứng.

Xem thêm: Mua máy laser hàng Bắc Kinh có FDA hay máy laser Hàn Quốc không có FDA

Tuy nhiên, chúng ta phải lưu ý rằng PIH sau laser thường có bờ rõ ràng. Có thể có các nguyên nhân khác gây ra PIH ngoài nguyên nhân viêm. Thuốc là nguyên nhân phổ biến không gây viêm của PIH. Các loại thuốc có thể gây tăng sắc tố da bao gồm tetracycline, bleomycin, doxorubicin, 5-Tuorouracil (5-FU), busulfan, asen, bạc, vàng, thủy ngân, bismuth, chì, thuốc kháng sốt rét, hormone, clofazimine và minocycline, v.v. Đặc biệt, bác sĩ nên kiểm tra xem bệnh nhân có dùng các loại thuốc trị mụn như tetracycline và minocycline hay không và phân biệt PIH theo nguyên nhân viêm. Ngoài ra, chẩn đoán phân biệt với bệnh lang ben là cần thiết.

PIH sau laser thường có bờ rõ ràng
PIH sau laser thường có bờ rõ ràng

Trên là bài viết chia sẻ về các dự đoán xuất hiện tình trạng tăng sắc tố sau viêm, các biểu hiện lâm sàng cùng các chẩn đoán rằng bạn đọc có thể theo dõi, nhận biết và có ngay phương án khắc phục biến chứng khi nhận thấy các dấu hiệu trên. Để có thêm phương án điều trị tình trạng PIH sau laser, hoặc có cơ sở lý giải về sinh lý học mời quý bạn đọc cùng tìm hiểu tiếp trong bài đọc sau.

Bài hay đừng ngại bấm
và bấm Chia sẻ bên dưới nhé.

Chia sẻ bài viết lên :