An toàn trong điều trị laser đối với da sẫm màu
Chia sẻ bài viết lên :

Hiện nay có nhiều loại laser có công suất phát cao đòi hỏi người điều trị cần hiểu rõ về dấu hiệu bệnh lý da, biết chọn loại laser có ít tác dụng phụ hơn cũng như mang đến hiệu quả cao trong điều trị. Trong đó, điều trị laser đối với da sẫm màu là nhu cầu khá được quan tâm nhiều nhất vì đây được xem là nhóm da khó điều trị khi bị nhầm lẫn giữa trạng thái da và sắc tố bệnh lý da liễu. 

Bài viết ngay sau đây sẽ là dẫn chứng cho các phương án điều trị hợp lý, an toàn trong điều trị laser đối với da sẫm màu rằng bạn có thể áp dụng trong việc điều trị.

Bạn có thể xem lại bài viết về: 

Kiến thức về da và các loại Laser có thể ứng dụng điều trị bệnh lý da (Phần 1)

Kiến thức về da và các loại Laser có thể ứng dụng điều trị bệnh lý da (Phần 2)

Kiến thức về da và các loại Laser có thể ứng dụng điều trị bệnh lý da (Phần 3)

Tình trạng điều trị laser đối với da sẫm màu

Trong việc điều trị da sẫm màu, các bệnh lý sắc tố thường xảy ra các tác dụng phụ vì người điều trị có thể dễ nhầm lẫn các bệnh lý sắc tố cùng với bản chất của loại da biểu hiện. Từ việc chọn lựa laser điều trị hợp lý các sắc tố, đến các yếu tố tác động của laser điều trị với màu da có đạt được độ hiệu quả hệ số hấp thụ nhiệt độ, hay hấp thụ sắc tố để phá vỡ được hay không luôn được cân nhắc.

Do đó, nhiều cuộc nghiên cứu được thực thi, nhiều loại bệnh lý được áp dụng với các phương pháp điều trị laser khác nhau, loại laser khác nhau. Trong đó, có các bài báo gần đây về sắc tố da như ABNOM và Ota nevus đã chứng minh được; điều trị bằng laser Q- switched Nd: YAG mang ưu điểm hơn so với Laser ruby trước đó, khi áp dụng trị liệu laser đối với da sẫm màu. Vậy sự thật như thế nào?

Tình trạng điều trị laser đối với da sẫm màu
Tình trạng điều trị laser đối với da sẫm màu

Đốm xuất huyết do Q-Switched laser

Bạn có biết rằng: Laser ruby là một trong những phân nhóm của laser sắc tố Q-switched và được đánh giá là loại laser hiệu quả trong điều trị bệnh lý sắc tố khi: hệ số hấp thụ  đối với hemoglobin – so với các loại laser hấp thụ cao hemoglobin thì bị xem là không tốt vì chúng làm hỏng mạch máu, làm tăng nguy cơ PIH. Nhưng gần đây, một đánh gía khác từ tia laser Q-switched Nd:YAG lại được đánh giá cao hơn khi đây là loại laser hạn chế rất nhiều sự hấp thụ bởi hemoglobin, khiến RBC phát nổ, phá hủy thành mạch máu. Nhưng đánh giá này hoàn toàn ngược với khi mà:

Laser Q-switched Nd:YAG có 2 bước sóng điều trị điển hình là laser Q-Switched 532nm với hệ số hấp thụ cao đối với hemoglobin. laser Q-switched 532nm là một loại laser nguy hiểm vì PIH do nguyên nhân mạch máu. Bước sóng 1064nm cũng được chiếu xạ bằng laser Q-switch Nd: YAG, giống với bước sóng 532 nm. Hệ số hấp thụ của melanin vào máu thấp, và xuất hiện đốm xuất huyết thường xuyên khi điều trị ABNOM hoặc xăm nên bước sóng 1064 nm cũng có thể được coi là bước sóng nguy hiểm mà PIH gây ra do nguyên nhân mạch máu. Tuy nhiên, kết quả điều trị bằng bước sóng 1064nm lại chứng minh một điều rằng: nó có ít nguy cơ phát triển PIH hơn các loại laser khác.

  • Đốm xuất huyết do Q-Switched Laser
    Đốm xuất huyết do Q-Switched Laser

    Lý do cho điều này là như sau:

  • Đầu tiên, tỷ lệ hệ số hấp thụ của melanin vào máu như sau; 532 nm: 0,3; 595 nm: 0,5; 755 nm: 4,5; 800 nm: 4; 1064 nm: 3,3. Bước sóng 1064nm có tỷ lệ hấp thụ melanin vào máu tương đối cao (3,3), mặc dù không cao bằng laser alexandrite (4,5).
  • Thứ hai, việc điều trị ABNOM hoặc hình xăm với năng lượng 6J/cm2 bằng laser Q-switched Nd:YAG 1064-nm có thể tạo ra đốm xuất huyết.

Tuy nhiên, nhiều nhà nguyên cứu về laser và da liễu thẩm mỹ quan sát thấy rằng đốm xuất huyết hầu như không xảy ra khi 6 J/cm2 được chiếu xạ vào mô bình thường không có sắc tố trong lớp bì. Tôi đã chiếu tia laser Q-switched Nd: YAG 1064 nm lên vùng da bên trong cẳng tay trái của mình với một điểm 4 mm lên đến 6, 7, 8 J/cm2. Ba mươi phút sau, ở 7 và 8 J/cm2, người ta quan sát thấy đốm xuất huyết nhẹ (yếu hơn chấm xuất huyết sau khi ABNOM hoặc điều trị bằng hình xăm), nhưng ở 6 J/cm2, đốm xuất huyết mịn chỉ có thể nhìn thấy bằng kính lúp.

Thời gian phát xung kéo dài
Thời gian phát xung kéo dài

Bảng 5.5 Ảnh chụp 30 phút sau khi chiếu laser 6, 7, 8 J/cm2 với laser Q-switched Nd:YAG 1064 nm ở mặt trong cẳng tay trái. Ban xuất huyết nhẹ có thể nhìn thấy ở 7 và 8 J/cm2, nhưng không thể quan sát thấy đổm xuất huyết ở 6 J/cm2 như không xảy ra khi 6 J/cm2.

Khi sử dụng cùng một mức năng lượng điều trị ABNOM hoặc hình xăm hoặc chiếu xạ mô bình thường, thì sẽ có hiện tượng một kiểu đốm xuất huyết nếu tia laser Q-Switch Nd: YAG 1064nm bị hemoglobin hấp thụ trực tiếp và làm hỏng thành mạch.  Điều này kết luận rằng: đốm xuất huyết, xuất hiện ở bước sóng 1064nm khi điều trị ABNOM hoặc hình xăm, là do sự bùng nổ của các sắc tố chứ không phải do sự bùng nổ của RBCs, dẫn đến sự phá hủy thành mạch máu.

Nói cách khác, các chấm xuất huyết xảy ra khi tế bào hắc tố, tế bào thực bào chứa hắc tố (melanophages) hoặc mực xăm dưới da bị tia laser Q-switched phát nổ và làm tổn thương các mạch máu bên cạnh ở lớp bì. Mặt khác, ở da bình thường, đốm xuất huyết không xảy ra vì có ít chất trung gian như melanocytes hoặc melanophages. Lý do đốm xuất huyết ở 7, 8 J/cm2 dường như là do mức năng lượng cao gây ra các phát nổ của melanosome ở lớp sừng, dẫn đến phá hủy các mạch máu dẫn đến xuất huyết.

Vì vậy, để giảm PIH do nguyên nhân mạch máu, tôi (tác giả) sử dụng phương pháp xung lặp lại để giảm mật độ năng lượng cho 532 nm và sử dụng mức năng lượng từ 4 đến 6 J/cm2 cho 1064 nm khi điều trị sắc tố thượng bì bằng laser Q-switched Nd: YAG.

Xem thêm: Ứng Dụng Laze Thế hệ Mới trong Thẩm Mỹ

Thời gian phát xung kéo dài

Một kinh nghiệm khi ứng dụng điều trị 2 nhóm mô bệnh lý da trên vùng da sẫm màu rằng:

  • Nếu có hai mô đích thì các mô đích lớn nên được xử lý trước, sau đó các mô đích nhỏ sẽ được xử lý tiếp theo bằng cách giảm thời gian xung tuần tự từ dài đến ngắn – đây gọi chung là TKS.
  • Chiếu tia laser với thời gian xung dài hơn mô đích nhỏ – gọi là TRT nhưng không gây ra tác dụng phụ mà còn làm nguội nhanh chóng và loại bỏ mô đích nhỏ.
  • Giữ mức chiếu xạ IPL ở thời lượng xung 20 ms, 60 ms và 100 ms với cùng mật độ năng lượng 20 J/cm2.
  • Thời gian xung càng ngắn thì tác dụng phụ càng nghiêm trọng, thời gian xung càng dài thì tác dụng phụ thượng bì càng nhỏ. Tức là, thời gian xung càng dài hơn TRT của mô đích nhỏ (TRT thượng bì = 10 ms), thì mô đích nhỏ (thượng bì) càng “tốt”.

Làm mát thượng bì

Làm mát thượng bì là điều cần thiết trong các tình huống, chẳng hạn như tẩy lông, điều trị mạch máu và trẻ hóa không xâm lấn. Da sẫm màu có khả năng làm mát tốt hơn da trắng vì hàm lượng melanin thượng bì cao. Điều này là do, nếu hàm lượng melanin ở thượng bì cao, nhiệt độ thượng bì do tia laser gây ra có thể áp đảo nhiệt độ làm mát ngay cả sau khi làm mát, điều này có thể gây ra tác dụng phụ (câu này mình chưa hiểu ý tác giả, các bạn có thể tham khảo lại tài liệu gốc, cảm ơn). Vậy thì phương pháp làm mát nào là hiệu quả nhất?

Làm mát thượng bì
Làm mát thượng bì

Có một chỉ số được gọi là hệ số bảo vệ làm mát (CPF) cho thấy hiệu quả làm mát. CPF là chỉ số do RR Anderson đề xuất sử dụng ý tưởng của chỉ số chống nắng (SPF), xem chỉ số chống nắng.

CPF = Tc − Tic Tc − Ti

Tic: Nhiệt độ lớp sừng trước khi chiếu laser có làm mát.

Ti: Nhiệt độ lớp sừng khi không làm mát

Tc: Nhiệt độ giới hạn mà chấn thương nhiệt xảy ra.

Ví dụ: giả sử rằng nhiệt độ da bình thường là 30°C, nhiệt độ da khi làm mát tiếp xúc là 20°C và nhiệt độ da khi chiếu tia laser là 60 ° C, giá trị CPF là (60–20)/(60–30) = 1,33. Nếu sử dụng phương pháp làm mát bằng phun cryogen thay vì làm mát tiếp xúc, nhiệt độ da là 0°C. Trong trường hợp này, giá trị CPF là (60–0)/(60– 30) = 2,0. Có nghĩa là, giống như chỉ số SPF, chỉ số CPF càng cao thì khả năng làm mát càng tốt.

Xem thêm: Tổn thương sắc tố da và các phương pháp điều trị bệnh lý tăng sắc tố da

Như được mô tả ở trên, CPF làm mát tiếp xúc là 1.33, CPF làm mát xịt lạnh 2.0 và làm mát không khí đối lưu được biết là có CPF tương tự làm mát tiếp xúc. Do đó, làm mát xịt cryogen là làm mát da hiệu quả nhất. Được biết, có nhiều tác dụng phụ trong làm mát tiếp xúc so với làm mát bằng xịt cryogen khi xử lý các bớt rượu vang của da sẫm màu. Các thông số điển hình để làm mát xịt lạnh trong các loại da III và IV là thời gian phun 40 ms với độ trễ 20 ms. Đối với da sẫm màu hơn, thời gian phun có thể được tăng lên 50 ms. Nhưng hiệu quả làm mát thượng bì không phải lúc nào cũng tối ưu.

Mỗi phương pháp làm mát da đều có ưu và nhược điểm nên tùy theo tình trạng mà lựa chọn phương pháp làm mát da phù hợp. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng đối với da sẫm màu có hàm lượng melanin cao, làm mát bằng phun cryogen là phương pháp làm mát an toàn nhất. Vì vậy, nếu một máy laser được chọn từ cùng một loại tia laser, tốt hơn nên chọn một máy laser được trang bị phương pháp làm mát phun cryogen.

Trên là bài viết chia sẻ và đánh giá biểu hiện tình trạng điều trị laser với làn da sẫm màu rằng bạn nên lưu tâm khi điều ứng dụng laser trong điều trị các bệnh lý sắc tố trên nền da sẫm màu.

Trong bài viết tiếp theo chúng ta sẽ cùng tìm hiểu phần cuối của chủ đề Kiến thức về da và các loại Laser có thể ứng dụng điều trị bệnh lý da, cụ thể hơn là tính an toàn toàn trong điều trị được biểu hiện như thế nào. Mời quý bạn đọc cùng đón xem.

Bài hay đừng ngại bấm
và bấm Chia sẻ bên dưới nhé.

Chia sẻ bài viết lên :